Πέμπτη, Ιουνίου 29, 2006
Διασταύρωση διϋβριδισμού στα ινδικά χοιρίδια
Από τη διασταύρωση ινδικών χοιριδίων προέκυψαν οι παρακάτω απόγονοι:
16 με τραχύ και μαύρο τρίχωμα
18 με τραχύ και λευκό τρίχωμα
19 με λείο και μαύρο τρίχωμα
20 με λείο και λευκό τρίχωμα.
Με δεδομένο ότι τα γονίδια βρίσκονται σε διαφορετικά χρωμοσώματα και το τραχύ και το μαύρο τρίχωμα ελέγχονται από επικρατή γονίδια, να βρεθούν οι γονότυποι και οι φαινότυποι των γονέων και να γίνει η διασταύρωση. (17)
16 με τραχύ και μαύρο τρίχωμα
18 με τραχύ και λευκό τρίχωμα
19 με λείο και μαύρο τρίχωμα
20 με λείο και λευκό τρίχωμα.
Με δεδομένο ότι τα γονίδια βρίσκονται σε διαφορετικά χρωμοσώματα και το τραχύ και το μαύρο τρίχωμα ελέγχονται από επικρατή γονίδια, να βρεθούν οι γονότυποι και οι φαινότυποι των γονέων και να γίνει η διασταύρωση. (17)
Μεταλλαγμένη πρωτείνη
Ένα τμήμα μιας φυσιολογικής πρωτείνης έχει την αμινοξική αλληλουχία:
...Φαινυλαλανίνη-Μεθειονίνη-Βαλίνη-Γλυκίνη-Τρυπτοφάνη-Τυροσίνη...
και το αντίστοιχο τμήμα του mRNA είναι:
...UUC-AUG-GUA-GGG-UGG-UAC...
Σε μια μεταλλαγμένη μορφή της πρωτείνης βρέθηκε ότι το αντίστοιχο τμήμα έχει την αλληλουχία:
...Φαινυλαλανίνη-Μεθειονίνη-Βαλίνη-Γλυκίνη-Γλυκίνη-Θρεονίνη...
Α) Εξηγείστε πώς προέκυψε η μεταλλαγή αυτή;
Β) Με ποιο τρόπο επηρεάζει η αλλαγή του αριθμού των βάσεων την εμφάνιση μεταλλαγμένων φαινοτύπων;
Δίνονται τα κωδικόνια: Φαινυλαλανίνη=UUC , Μεθειονίνη=AUG , Βαλίνη=GUA,GUG , Γλυκίνη=GGG,GGU , Τρυπτοφάνη=UGG , Τυροσίνη=UAC , Θρεονίνη=ACG,ACA,ACU,ACC.
...Φαινυλαλανίνη-Μεθειονίνη-Βαλίνη-Γλυκίνη-Τρυπτοφάνη-Τυροσίνη...
και το αντίστοιχο τμήμα του mRNA είναι:
...UUC-AUG-GUA-GGG-UGG-UAC...
Σε μια μεταλλαγμένη μορφή της πρωτείνης βρέθηκε ότι το αντίστοιχο τμήμα έχει την αλληλουχία:
...Φαινυλαλανίνη-Μεθειονίνη-Βαλίνη-Γλυκίνη-Γλυκίνη-Θρεονίνη...
Α) Εξηγείστε πώς προέκυψε η μεταλλαγή αυτή;
Β) Με ποιο τρόπο επηρεάζει η αλλαγή του αριθμού των βάσεων την εμφάνιση μεταλλαγμένων φαινοτύπων;
Δίνονται τα κωδικόνια: Φαινυλαλανίνη=UUC , Μεθειονίνη=AUG , Βαλίνη=GUA,GUG , Γλυκίνη=GGG,GGU , Τρυπτοφάνη=UGG , Τυροσίνη=UAC , Θρεονίνη=ACG,ACA,ACU,ACC.
Παρασκευή, Ιουνίου 23, 2006
Γονιδιακές μεταλλάξεις στο DNA
Η αλληλουχία αμινοξέων val-lys-ala-ala αποτελεί τμήμα φυσιολογικής πρωτείνης. Να προσδιορίσετε τον τύπο της μετάλλαξης ο οποίος έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή της αλληλουχίας ή του αριθμού των αμινοξέων σε καθεμιά από τις παρακάτω μεταλλαγμένες πρωτείνες, συμβουλευόμενοι το γενετικό κώδικα.
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Α: val
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Β: val-arg-leu
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Γ: val-lys-gly-cys
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Δ: val-glu-ala-ala. (15)
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Α: val
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Β: val-arg-leu
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Γ: val-lys-gly-cys
Μεταλλαγμένη αλληλουχία Δ: val-glu-ala-ala. (15)
Κλασική άσκηση στο δεύτερο κεφάλαιο
Τμήμα DNA (γονίδιο) που καθορίζει τη σύνθεση ενός ολιγοπεπτιδίου στην E. coli, έχει στη μια του αλυσίδα την παρακάτω αλληλουχία βάσεων:
3' - CAGAAAAATTAGACAATTGTGGTAGCTCCG - 5'
Α) Να γράψετε την αλληλουχία των βάσεων στη συμπληρωματική αλυσίδα του DNA.
Β) Να γράψετε το mRNA που παράγεται και να υπολογίσετε το μήκος των 5΄ και 3΄ αμετάφραστων περιοχών σ΄ αυτό.
Γ) Να γράψετε τα κωδικόνια του mRNA.
Δ) Να γράψετε τα αντικωδικόνια των tRNA που θα πάρουν μέρος στη μετάφραση.
Ε) Ποια είναι η αλληλουχία των αμινοξέων στο παραγόμενο ολιγοπεπτίδιο, κάνοντας χρήση του γενετικού κώδικα;
ΣΤ) Σε ποιες περιοχές του κυττάρου γίνονται οι παραπάνω διαδικασίες; (14)
3' - CAGAAAAATTAGACAATTGTGGTAGCTCCG - 5'
Α) Να γράψετε την αλληλουχία των βάσεων στη συμπληρωματική αλυσίδα του DNA.
Β) Να γράψετε το mRNA που παράγεται και να υπολογίσετε το μήκος των 5΄ και 3΄ αμετάφραστων περιοχών σ΄ αυτό.
Γ) Να γράψετε τα κωδικόνια του mRNA.
Δ) Να γράψετε τα αντικωδικόνια των tRNA που θα πάρουν μέρος στη μετάφραση.
Ε) Ποια είναι η αλληλουχία των αμινοξέων στο παραγόμενο ολιγοπεπτίδιο, κάνοντας χρήση του γενετικού κώδικα;
ΣΤ) Σε ποιες περιοχές του κυττάρου γίνονται οι παραπάνω διαδικασίες; (14)
Πέμπτη, Ιουνίου 22, 2006
Ασθένειες του μεταβολισμού στον άνθρωπο
Η βιοσύνθεση του ενζύμου G6PD ελέγχεται από επικρατές φυλοσύνδετο γονίδιο. Από γονιδιακή μετάλλαξη προέκυψε υπολειπόμενο αλληλόμορφο γονίδιο, το οποίο ευθύνεται για έλλειψη του παραπάνω ενζύμου. Η μονοαμινική οξειδάση είναι ένζυμο της εσωτερικής μεμβράνης των μιτοχονδρίων. Από μετάλλαξη στο γονίδιο που ελέγχει τη σύνθεσή της προκύπτει πρόωρη τριπλέτα λήξης. Τα άτομα στα οποία εκφράζεται αυτό το γονίδιο παρουσιάζουν έλλειψη του ενζύμου. Η συχνότητα εμφάνισης της δεύτερης αυτής ασθένειας του μεταβολισμού είναι ίση στα δύο φύλα. Γυναίκα με έλλειψη και των δύο προαναφερθέντων ενζύμων παντρεύεται φυσιολογικό άντρα. Ποιοι είναι οι πιθανοί φαινότυποι των απογόνων τους και σε ποια αναλογία; (13)
Τρίτη, Ιουνίου 20, 2006
Διϋβριδισμός με γονίδια συνδεδεμένα ή ανεξάρτητα
Θηλυκά άτομα μιας ομάδας ινδικών χοιριδίων που είναι ετερόζυγα για τα γονίδια Α και Β, διασταυρώνονται με αρσενικά άλλης ομάδας που είναι ομόζυγα ως προς τα αντίστοιχα υπολειπόμενα αλληλόμορφα γονίδια α και β. Τα απότελέσματα στους απογόνους είναι 138 ΑαΒβ, 142 ααββ, 31 Ααββ και 36 ααΒβ. Από αυτά τα αποτελέσματα ποια εξήγηση μπορεί να δοθεί; (12)
Διϋβριδισμός με γονίδια αυτοσωμικά, ατελώς επικρατή
Από τη καταμέτρηση που έγινε στα φυτά που προκύψανε από μια διασταύρωση, βρέθηκαν:
404 φυτά με σύνθετο άνθος και ροζ χρώμα
198 φυτά με σύνθετο άνθος και κόκκινο χρώμα
203 φυτά με σύνθετο άνθος και άσπρο χρώμα
207 φυτά με σφαιρικό άνθος και ροζ χρώμα
196 φυτά με επίμηκες άνθος και ροζ χρώμα
101 φυτά με επίμηκες άνθος και άσπρο χρώμα
103 φυτά με επίμηκες άνθος και κόκκινο χρώμα
98 φυτά με σφαιρικό άνθος και άσπρο χρώμα
97 φυτά με σφαιρικό άνθος και κόκκινο χρώμα
Α) Για ποιο τύπο κληρονομικότητας πρόκειται;
Β) Ποιος είναι ο γονότυπος και ο φαινότυπος των γονέων;
Γ) Να γίνει η διασταύρωση που να εξηγεί το αποτέλεσμα. (11)
404 φυτά με σύνθετο άνθος και ροζ χρώμα
198 φυτά με σύνθετο άνθος και κόκκινο χρώμα
203 φυτά με σύνθετο άνθος και άσπρο χρώμα
207 φυτά με σφαιρικό άνθος και ροζ χρώμα
196 φυτά με επίμηκες άνθος και ροζ χρώμα
101 φυτά με επίμηκες άνθος και άσπρο χρώμα
103 φυτά με επίμηκες άνθος και κόκκινο χρώμα
98 φυτά με σφαιρικό άνθος και άσπρο χρώμα
97 φυτά με σφαιρικό άνθος και κόκκινο χρώμα
Α) Για ποιο τύπο κληρονομικότητας πρόκειται;
Β) Ποιος είναι ο γονότυπος και ο φαινότυπος των γονέων;
Γ) Να γίνει η διασταύρωση που να εξηγεί το αποτέλεσμα. (11)
Παρασκευή, Ιουνίου 16, 2006
Διϋβριδισμός στα κοτόπουλα
Στα κοτόπουλα το φτέρωμα με ραβδώσεις καθορίζεται από το επικρατές φυλοσύνδετο γονίδιο Β , ενώ το αλληλόμορφό του β καθορίζει το φτέρωμα χωρίς ραβδώσεις. Το γονίδιο φ, υπεύθυνο για φτέρωμα πετεινού, είναι υπολειπόμενο στα αρσενικά και το επικρατές αλληλόμορφό του Φ δίνει φτέρωμα κότας. Τα θηλυκά έχουν φτέρωμα κότας ανεξάρτητα από το γονότυπο. Θηλυκά με φτέρωμα χωρίς ραβδώσεις, ετερόζυγα στη γονιδιακή θέση για φτέρωμα κότας, διασταυρώνονται με ένα ραβδωτό αρσενικό με φτέρωμα κότας, του οποιου ο πατέρας είχε φτέρωμα πετεινού χωρίς ραβδώσεις. Ποια φαινοτυπική αναλογία αναμένεται στους απογόνους;
Δίνεται ότι ο φυλοκαθορισμός στα κοτόπουλα είναι αντίστροφος αυτού που ισχύει για τον άνθρωπο. (10)
Δίνεται ότι ο φυλοκαθορισμός στα κοτόπουλα είναι αντίστροφος αυτού που ισχύει για τον άνθρωπο. (10)
Κωδικόνια - αντικωδικόνια - αμινοξέα
Δίνεται το τμήμα του ώριμου mRNA, που κωδικοποιεί τα πρώτα πέντε αμινοξέα στη β-πολυπεπτιδική αλυσίδα της αιμοσφαιρίνης Α:
...AGACACCAUGGUGCACCUGACUCC...
Α) Να γράψεις τα κωδικόνια του mRNA για τα πέντε αμινοξέα.
Β) Να γράψεις τα αντικωδικόνια των tRNA με τη σειρά που συμμετέχουν στη μετάφραση του παραπάνω τμήματος mRNA.
Γ) Να γράψεις την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων στο αντίστοιχο τμήμα του γονιδίου.
Δ) Να σημειώσεις τα 5΄και 3΄ άκρα στο mRNA, στα tRNA και στο DNA.
Ε) Ένας ερευνητής κάνοντας ανάλυση στην αλληλουχία των αμινοξέων της β-πολυπεπτιδικής αλυσίδας, ποιο αμινοξύ θα βρει πρώτο και γιατί; (9)
...AGACACCAUGGUGCACCUGACUCC...
Α) Να γράψεις τα κωδικόνια του mRNA για τα πέντε αμινοξέα.
Β) Να γράψεις τα αντικωδικόνια των tRNA με τη σειρά που συμμετέχουν στη μετάφραση του παραπάνω τμήματος mRNA.
Γ) Να γράψεις την αλληλουχία των νουκλεοτιδίων στο αντίστοιχο τμήμα του γονιδίου.
Δ) Να σημειώσεις τα 5΄και 3΄ άκρα στο mRNA, στα tRNA και στο DNA.
Ε) Ένας ερευνητής κάνοντας ανάλυση στην αλληλουχία των αμινοξέων της β-πολυπεπτιδικής αλυσίδας, ποιο αμινοξύ θα βρει πρώτο και γιατί; (9)
Πέμπτη, Ιουνίου 15, 2006
Μονοϋβριδισμός με θνησιγόνο γονίδιο
Τα κοτόπουλα που έχουν κοντά φτερά και πόδια λέγονται creepers (έρποντα). Όταν τα creerers διασταυρωθούν με κανονικά άτομα δίνουν απογόνους creepers και κανονικούς με ίση συχνότητα. Όταν διασταυρωθούν μεταξύ τους άτομα creepers, δίνουν 2 creepers :1 κανονικό. Διασταυρώσεις ανάμεσα σε κανονικά άτομα δίνουν μόνο κανονικούς απογόνους. Πώς μπορούν να εξηγηθούν αυτά τα αποτελέσματα; (8)
Διϋβριδισμός με αυτοσωμικά και φυλοσύνδετα γονίδια
Δύο έντομα Δροσόφιλα διασταυρώνονται και δίνουν:
482 θηλυκά με κόκκινα μάτια και μακριά φτερά
158 θηλυκά με κόκκινα μάτια και ατροφικά φτερά
238 αρσενικά με κόκκινα μάτια και μακριά φτερά
241 αρσενικά με άσπρα μάτια και μακριά φτερά
80 αρσενικά με κόκκινα μάτια και ατροφικά φτερά
82 αρσενικά με άσπρα μάτια και ατροφικά φτερά
Α) Με ποιο τρόπο κληρονομούνται τα παραπάνω χαρακτηριστικά στη Δροσόφιλα;
Β) Ποιος είναι ο γονότυπος και ο φαινότυπος των γονέων;
Γ) Να γίνει η διασταύρωση που να εξηγεί τα παραπάνω αποτελέσματα. (7)
482 θηλυκά με κόκκινα μάτια και μακριά φτερά
158 θηλυκά με κόκκινα μάτια και ατροφικά φτερά
238 αρσενικά με κόκκινα μάτια και μακριά φτερά
241 αρσενικά με άσπρα μάτια και μακριά φτερά
80 αρσενικά με κόκκινα μάτια και ατροφικά φτερά
82 αρσενικά με άσπρα μάτια και ατροφικά φτερά
Α) Με ποιο τρόπο κληρονομούνται τα παραπάνω χαρακτηριστικά στη Δροσόφιλα;
Β) Ποιος είναι ο γονότυπος και ο φαινότυπος των γονέων;
Γ) Να γίνει η διασταύρωση που να εξηγεί τα παραπάνω αποτελέσματα. (7)
Τρίτη, Ιουνίου 13, 2006
Βρείτε την πρωτοταγή δομή της πεπτιδικής αλυσίδας
Η αλληλουχία ενός μορίου mRNA που περιέχει την πληροφορία για τη σύνθεση μιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας σε ένα βακτηριακό κύτταρο είναι η εξής:
5' - AAAGGAUGGCGUAUCCCAUG......UGCGCGUGAUUUAAAA - 3'
Να βρείτε την πρωτοταγή δομή της πολυπεπτιδικής αλυσίσας.
Δίνεται ο γενετικός κώδικας. (6)
5' - AAAGGAUGGCGUAUCCCAUG......UGCGCGUGAUUUAAAA - 3'
Να βρείτε την πρωτοταγή δομή της πολυπεπτιδικής αλυσίσας.
Δίνεται ο γενετικός κώδικας. (6)
Διϋβριδισμός στα άλογα
Μετά από επαναλαμβανόμενες διασταυρώσεις ενός αρσενικού αλόγου με μακριά ουρά με θηλυκά άλογα που έχουν κοντή ουρά, όλοι οι απόγονοι έχουν μακριά ουρά. Στη συγκεκριμένη ράτσα αλόγων το χρώμα του τριχώματος μπορεί να είναι άσπρο, μαύρο ή γκρίζο στα θηλυκά και άσπρο ή μαύρο στα αρσενικά. διασταυρώνεται ένα θηλυκό μαύρο άλογο με μακριά ουρά με ένα αρσενικό άσπρο άλογο με κοντή ουρά. Να βρείτε τη φαινοτυπική αναλογία των απογόνων. Να θεωρήσετε ότι το φύλο στα άλογα καθορίζεται όπως και στον άνθρωπο και ότι τα γονίδια για μακριά/κοντή ουρά είναι αυτοσωμικά. (5)
Δευτέρα, Ιουνίου 12, 2006
Καλλιέργεια βακτηρίων
Σε δύο τρυβλία Α και Β που περιέχουν το ίδιο θρεπτικό υλικό (ποσοτικά και ποιοτικά) τοποθετήσαμε αρχικά από 2 βακτήρια και τα αφήνουμε να πολλαπλασιαστούν για 4 ώρες. Μετά το τέλος της καλλιέργειας μετρήσαμε 2048 βακτήρια στο τρυβλίο Α και 512 βακτήρια στο τρυβλίο Β.
Α) Να εξηγήσετε τη διαφορά στο μέγεθος των δύο βακτηριακών πληθυσμών, αν υποθέσουμε ότι τα βακτήρια ανήκουν στο ίδιο είδος.
Β) Θα μπορούσαν τα βακτήρια των δύο καλλιεργειών να ανήκουν σε διαφορετικά είδη; (3)
Α) Να εξηγήσετε τη διαφορά στο μέγεθος των δύο βακτηριακών πληθυσμών, αν υποθέσουμε ότι τα βακτήρια ανήκουν στο ίδιο είδος.
Β) Θα μπορούσαν τα βακτήρια των δύο καλλιεργειών να ανήκουν σε διαφορετικά είδη; (3)
Διαδικασίες από το γονίδιο στο πεπτίδιο
Το πεπτίδιο Λευκίνη-Βαλίνη-Σερίνη παράγεται από το παρακάτω γονίδιο:
5' - ACCGATGCTTACCGTTGTGTCATGAAACA - 3'
3' - TGGCTACGAATGGCAACACAGTACTTTGT - 5'
Α) Να γράψεις το mRNA που προκύπτει, τις 5΄και 3΄αμετάφραστες περιοχές και το εσώνιο.
Β) Ποια είναι η κωδική και ποια η μη κωδική αλυσίδα του γονιδίου;
Γ) Σε ποια κατηγορία οργανισμών ανήκει το παραπάνω γονίδιο;
Δ) Με ποιες διαδικασίες καταλήξαμε από το γονίδιο στο πεπτίδιο και σε ποιες περιοχές του κυττάρου πραγματοποιούνται αυτές;
Δίνονται τα κωδικόνια: Λευκίνη-CUU , Βαλίνη-GUG και Σερίνη-UCA.
5' - ACCGATGCTTACCGTTGTGTCATGAAACA - 3'
3' - TGGCTACGAATGGCAACACAGTACTTTGT - 5'
Α) Να γράψεις το mRNA που προκύπτει, τις 5΄και 3΄αμετάφραστες περιοχές και το εσώνιο.
Β) Ποια είναι η κωδική και ποια η μη κωδική αλυσίδα του γονιδίου;
Γ) Σε ποια κατηγορία οργανισμών ανήκει το παραπάνω γονίδιο;
Δ) Με ποιες διαδικασίες καταλήξαμε από το γονίδιο στο πεπτίδιο και σε ποιες περιοχές του κυττάρου πραγματοποιούνται αυτές;
Δίνονται τα κωδικόνια: Λευκίνη-CUU , Βαλίνη-GUG και Σερίνη-UCA.
Σάββατο, Ιουνίου 10, 2006
Αυτοσωμικό ή φυλοσύνδετο γνώρισμα;
Δίνονται δύο στελέχη εντόμου Δροσόφιλας (ομόζυγα άτομα και των δύο φύλων) που διαφέρουν σε ένα γνώρισμα: το ένα στέλεχος έχει κατσαρές τρίχες και το άλλο ίσιες τρίχες. Το γονίδιο Α που καθορίζει τις ίσιες τρίχες είναι επικρατές έναντι του αλληλομόρφου του α , το οποιο καθορίζει τις κατσαρές τρίχες. Εξηγήστε ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσετε για να διαπιστώσετε αν το ζευγάρι των γονιδίων που ελέγχει το γνώρισμα βρίσκεται στα αυτοσωμικά χρωμοσώματα ή είναι φυλοσύνδετο. (2)
Άσκηση διϋβριδισμού με αυτοσωμικά γονίδια
Διασταυρώνουμε δύο ινδικά χοιρίδια και παίρνουμε τους παρακάτω απογόνους:
6 με κοντό τρίχωμα και κρεμ χρώμα
3 με κοντό τρίχωμα και κίτρινο χρώμα
3 με κοντό τρίχωμα και άσπρο χρώμα
2 με μακρύ τρίχωμα και κρεμ χρώμα
1 με μακρύ τρίχωμα και κίτρινο χρώμα
1 με μακρύ τρίχωμα και άσπρο χρώμα.
Α) Πώς κληρονομούνται αυτά τα χαρακτηριστικά του τριχώματος στα ινδικά χοιρίδια;
Β) Ποιος είναι ο γονότυπος και ο φαινότυπος των γονέων;
Γ) Να γίνει η διασταύρωση που να εξηγεί τα παραπάνω αποτελέσματα. (1)
6 με κοντό τρίχωμα και κρεμ χρώμα
3 με κοντό τρίχωμα και κίτρινο χρώμα
3 με κοντό τρίχωμα και άσπρο χρώμα
2 με μακρύ τρίχωμα και κρεμ χρώμα
1 με μακρύ τρίχωμα και κίτρινο χρώμα
1 με μακρύ τρίχωμα και άσπρο χρώμα.
Α) Πώς κληρονομούνται αυτά τα χαρακτηριστικά του τριχώματος στα ινδικά χοιρίδια;
Β) Ποιος είναι ο γονότυπος και ο φαινότυπος των γονέων;
Γ) Να γίνει η διασταύρωση που να εξηγεί τα παραπάνω αποτελέσματα. (1)
